سلولیت (اینانلو)

همه چیز راجع به سلولیت
تهیه و تنظیم :مرتضی اینانلو
سلولیت چیست؟    

سلولیت این روزها به یکی از مشکلات شایع به ویژه در میان خانم‌ها تبدیل شده است. سلولیت به تجمع بد شکل چربی‌هایی گفته می‌شود که در سوخت و ساز آنها اختلال به وجود آمده است. این چربی‌ها به همراه برخی مواد سمی در زیر پوست رسوب می‌کنند. سلولیت تنها در افرادی که اضافه وزن دارند یا چاق هستند وجود ندارد بلکه افراد لاغر و یا آنهایی که از وزن ایده‌آلی برخوردارند نیز ممکن است سلولیت داشته باشند.
سلولیت به طور عمده از چربی‌هایی تشکیل شده است که در بافت همبند زیر پوست ذخیره می‌شوند. این چربی‌ها به صورت کیسه‌های کوچکی در زیر بافت همبند در کفل‌ها، ران‌ها، کشاله ران‌ها، پشت بازوها و حتی در بعضی موارد در سینه‌ها به صورت بد شکل رسوب می‌کنند و این بافت را تحت فشار قرار می‌دهند و اغلب به همراه این چربی‌ها برخی از مواد سمی هم رسوب می‌کنند.
سلولیت در خانم‌ها یا آقایان:
مردها به علت قرار گرفتن فیبرهای بافت همبند در زیر پوست‌شان و به این دلیل که پوست محکمتری دارند سلولیت ندارند. این فیبرها به جای اینکه به صورت متقاطع قرار گیرند به صورت عمود بر پوست قرارگرفته‌اند به همین دلیل تشکیل چربی سلولیتی هرگز در زیر پوستشان اتفاق نمی‌افتد. دلیل دیگر هورمون‌ها هستند. هورمون‌ها یکی از عوامل عمده در تنظیم و تعدیل سوخت و ساز و ذخیره چربی‌ها در زیر پوست می‌باشند. زنان در دوران بلوغ، سندرم پیش از قاعدگی، در دوران یائسگی و در ماه‌های اول استفاده از قرص‌های ضدبارداری دچار تغییرات هورمونی می‌شوند و به همین دلیل است که اغلب زنان لاغر و یا دارای وزن مناسب هم سلولیت دارند و فقط چاق‌ها و یا زنان دارای اضافه وزن از سلولیت شکایت ندارند بلکه زنان لاغر اندام هم تحت اختلالات هورمونی هستند نیز از این قائده مستثنی نیستند .
باید بدانیم که بدن ما 35 میلیارد سلول چربی دارد که ذخیره سازی چربی بدن را برعهده دارند. این سلول‌ها در سراسر بدن وجود دارند و باتوجه به شرایط زندگی و یا شرایط محیطی، وراثت، بارداری واضافه وزن تا 400 برابر افزایش می‌یابند. توزیع سلولهای چربی در بدن با توجه به جنسیت در زمان بلوغ و تحت تاثیر هورمون‌های جنسی متفاوت است. هورمون مردانه (تستسترون) چربی‌ها را در بالاتنه و هورمون زنانه (استروژن) چربی‌ها را در نیم تنه پایین بدن ذخیره می‌کنند و با گذشت زمان تبدیل به ناهنجاری می شود .
تفاوت چربی زنان و سلولیت در چیست؟
کلیه انسانها  زیر پوست بدنشان  یک لایه چربی دارند. ضخامت این لایه چربی بسته به نوع جنسیت، سن افراد ، وزن افراد  و فاکتورهای زیاد دیگری بین انها متفاوت است.  این چربی زیر پوستی  بدن به صورت یک اسفنج از ارگان‌های داخلی بدن (مثل دستگاه گوارش و دستگاه گردش خون  واندامها ...) حفاظت می‌کند واین چربیها منابع بسیار خوبی جهت تامین انرژی بدن نیز به شمار می‌آید. در زمانی که تمام سیستم‌های بدن به صورت صحیح انجام وظیفه می کنند،
ضایعات و مواد اضافی بی‌مصرف از بدن خارج می‌شوند و در نتیجه سطح پوست یک ظاهر لطیف و نرم خواهد داشت از سوی دیگر چربیهای برآمده که از طول عمر انها در بدن مدت زیادی     می گذرد یک ظاهر ناهموار و برجسته و فرورفته دارد که شکل ناهمواری به سطح پوست       می دهد.
چربی نرمال و طبیعی بدن هنگامی که به دلایلی همچون  اضطراب ، استرس، گردش نامناسب خون،  اکسیژن گیری ناکافی در بدن  و دهیدراته شدن از وضعیت بالانس و طبیعی خود  خارج شود، چربی و مایعات در سطحی پایین‌تر از حد معمول زیر پوست حبس می شوند و به چربی برآمده تبدیل میگردند. هنگامی که مدت زمان چنین حالتی افزایش یابد ، بافت‌های اتصال دهنده بین سلولی شروع به قطورتر شدن ، ضخیم‌تر شدن می کنند  و با مرور زمان شروع به  سفت تر شدن می‌کنند و درنتیجه یک سری  برامدگیهایی وحفره‌های کوچک بر روی سطح پوست ظاهر می‌شوند که از انها به سلولیت یاد می گردد .
سلولیت بیشتر درکدام نواحی بدن ظاهر می‌شود و چرا؟
علت وجود سلولیت در بعضی نواحی بدن به خاطر وجود بیش از اندازه یک آنزیم که برای ذخیره چربی در آن قسمت است می‌باشد. یعنی مقدار آنزیم مورد نیاز ذخیره چربی در آن قسمت به نحو قابل توجهی بیش از حد نرمال می‌باشد. تمرکز یک چنین آنزیم‌هایی که به آنها لیپوپروتئین لیپاز می‌گویند به مراتب در قسمت‌هایی همچون سینه، باسن، ران در زنان بیشتر می‌باشد. البته تمرکز این آنزیم در  مردان در ناحیه شکم ، پهلو و کمر بیشتر است . با وجودی که چربی‌های ساده و سلولیت‌ها از لحاظ شکل ظاهری با هم فرق دارند ولی در بعضی موارد دارای نقاط مشترکی نیز هستند هر دو این سلولهای چربی برای تامین انرژی بدن کاربرد دارند. و یکی از منابع تامین کننده انرژی بدن می باشند هنگامی که فرد وزن کم می‌کند ورژیم می گیرد  بالانس انرژی و تعادل  انرژی را در بدن به هم می‌زند یعنی فرد کالری بیشتری را از کالری مورد نیاز روزانه مصرف می‌کند. این کالری مورد نیاز بدن از طریق چربی موجود در بدن تامین می‌شود و بدین ترتیب  از سایز سلول‌های چربی بدن کاسته می‌شودلازم به ذکر است این سلولها ی چربی هنگامیکه در بدن شکل می گیرند و تشکیل می شوند دیگر از بین نمیروند و فقط فقط از حجم آن و سایز کاسته می شود در زمانیکه ضمینه گسترش انها فراهم شود بزرگتر می شوند و فضای بیشتری را اشغال می کنند

.
دلایل تشکیل سلولیت
عدم تحرک و ورزش نکردن: تحرک و ورزش باعث بهبود خون‌رسانی به بافت چربی زیرپوستی و سوخت و ساز بهتر چربی‌ها می‌شود و در صورت عدم تحرک جسمانی و عدم ورزش حجم چربی افزایش می یابد و به مرور زمان تشکیل سولیت می دهند.
2- وراثت: بدین معنی که اگر مادر و یا پدر شما سلولیت دارد شما هم احتمالاً این فرورفتگی‌های بد شکل را در اندام‌های خود شاهد خواهید بود.
3- نوشیدن ناکافی آب: توصیه می‌شود روزانه حداقل هشت الی ده لیوان آب بنوشید. علت این امر هم این است که با نوشیدن آب و مایعات حجم ادرار در بدن افزایش می یابد و سموم بدن از این طریق از بدن دفع می شود.
4- خوردن غذاهای چرب و ناسالم: یکی از عمده ترین علت های تشکیل سلولیت استفاده از غذاهای غیر طبیعی و فست فود می باشد.
5- سیگار کشیدن: سیگار کشیدن و یا قرار گرفتن در محیط های که دچار کمبود اکسیژن است یکی دیگر از عوامل ایجاد این ناهنجاری است در صورتی که بدن در یک همچین محیط هایی قرار می گیرد سطح سموم در بدن افزایش می یابد و ارگان های حساس بدن مثل کلیه و کبد و ریه های انسان دچار اختلال در عملکرد می شوند و همین بی نظمی در عملکرد ارگان ها باعث ایجاد زمینه رشد برای چربی ها می شود.
6- جریان ناکافی سیستم لنفاوی
7- جریان ناکافی خون در ناحیه زیرپوستی
8- قرار گرفتن در معرض نور آفتاب به مقدار زیاد
9- پیروی از رژیم غذایی غلط به منظور لاغر شدن
10- افزایش سن و کاهش قدرت ارتجاعی پوست
11- مصرف برخی داروها (ضدبارداری، خواب آور و کورتون ها و ...)
12- چاقی: همیشه سعی کنید با روشهای گوناگون از افزایش وزن همراه با چربی جلوگیری کنید.
درمان سلولیت
سلولیت معمولاً اختلالی مقاوم به درمان است. درمان‌های گوناگونی برای سلولیت در سرتاسر دنیا وجود دارد و از آن جمله به بکارگیری تجهیزات و انواع کرمها و لوسیونها و اعمال جراحی در حال انجام است. لازم به ذکر است که مصرف کردن کرم ها به هیچ وجه سلولیت را درمان نمی کند تنها عملی که انجام می دهد سطح پوست شما را سفت و سفت تر می کند و فقط ظاهر قضیه را پوشش می دهد. گزارش‌هایی مبنی بر درمان لیزر روشهای لیپوساکشن، آنزیم درمانی، داروهای خوراکی و درمانهای الکتریکی رایج را می‌توان عنوان نمود. ساده‌ترین راه‌حل و کارآمدترین راه را بکارگیری درمانهای ترکیبی تشکیل می دهد. مثلاً یک نمونه رژیم مناسب کاهش وزن به همراه تمرینات ورزشی مناسب و ماساژ‌های مخصوص را می‌توان نام برد. اگر نوشیدنی‌های شیرین و محتوی شکر بپرهیزید و به جای آن آب فراوان بنوشید. از خوردن غذاهای آماده و فست فود ها و  سایر غذاهای چرب اجتناب کنید و در عوض مقدار زیادی سبزی و میوه تازه و غذاهایی با فیبر بالا مصرف کنید. از مصرف بیش از اندازه قهوه و شکلات و شیرینی پرهیز کنید و مطمئن شوید که رژیم غذایی شما از فیبر کافی (30 گرم در روز) برخوردار است.
ورزش‌های هوازی و کاردیو جهت افزایش توان سیستم قلبی و عروقی را به صورت مرتب انجام دهید. ورزش‌های قلبی – عروقی ورزش‌هایی هستند که ضربان قلب را به اندازه 65 تا 90 درصد بیشترین تعداد آن بالا می‌برند. یکی از ساده ترین روش ها:
تعداد ضربان قلب حداکثر=(سن- 220)
به طور مثال: اگر شما 20 ساله باشید بیشترین توان قلبی شما 200=20-220 ضربان است و 60 درصد آن برابر 120 ضربان در دقیقه و 90 درصد آن برابر 180 ضربان در دقیقه است، مطلوب ترین حالت تمرین کاردیو بین 120 تا 180 ضربه برای سن 20 سال می باشد.) از نمونه این ورزش‌ها می‌توان به پیاده‌روی، دویدن، پیاده‌روی تند، شنا کردن، دوچرخه‌سواری، طناب زدن و ایروبیک ... اشاره نمود.
تنفس کامل و عمیق پروسه اکسیژن پذیری را تسهیل بخشیده ضمن اینکه خالص سازی خون در بدن نیز بهتر انجام می‌شود.
برای اینکه سموم بدن به صورت موثر از بدن دفع شوند بایستی ارگان‌هایی همچون کلیه و روده و معده به نحو صحیح کار کنند و کلید این کار نیز نوشیدن آب به میزان کافی می‌باشد. نوشیدن آب به بهتر شدن سیستم تخلیه و تعرق بدن کمک می‌کند و بدین ترتیب میزان دفع سموم از بدن ارتقاء می‌یابد.
پس تا می‌توانید آب بنوشید.
سیگار را کم کنید یا حداقل کمتر سیگار بکشید.
از مصرف داروهای غیرضروری اجتناب کنید به ویژه قرص‌هایکاهش وزن، قرص‌های انرژی‌زا، قرص‌های دیورتیک (ادرارآور)، قرص‌های مسهل  و روان کننده روده و قرص‌های خواب‌آور.
مصرف نمک و غذاهای شور را به حداقل برسانید و ترجیحا به جای نمک از منابع طبیعی آن مثل سفیده تخم مرغ که سرشار از پروتئین و نمک است بهره بجویید.
یاد بگیرید آرامش خود را حفظ کنید و از هر گونه استرس خارجی پرهیز کنید.

ورزش چه مقدار در درمان سلولیت موثر است؟
اگر هدف شما از بین بردن چربی‌هاست، همیشه باید یک فعالیت طولانی مدت را همراه با رژیم غذایی صحیح  مدت دنبال کنید، در واقع بدن ما بعد از گذشت زمانی پس از آغاز ورزش، شروع به سوزاندن چربی‌ها می‌کند.
اما اگر می‌خواهید واقعاً یک فعالیت 100 درصد ضدسلولیت داشته باشید. پاورپلت شاید راه‌حل بهتری باشد. این روش انجام یک سری تمرینات بر روی یک سکوی لرزان است که به واسطه لرزش‌هایش ماهیچه‌ها را به شدت به حرکت وامی‌دارد. یک ساعت کار با پاورپلت معادل یک ساعت تمرین عضله‌سازی در سالن بدنسازی است.
رایج‌ترین روش‌های درمانی که امروزه برای مداوای سلولیت به کار می‌روند، عبارتند از:
1- اندرمولوژی (ساکشن و ماساژ): در این روش یک دستگاه که فشار منفی (حالت مکش) در سطح پوست ایجاد می‌کند و آن را ماساژ می‌دهد، در درمان سلولیت بکار می‌رود. مکانیسم عمل این دستگاه به کلی با لیپوساکشن تفاوت دارد زیرا فقط در سطح پوست فشار منفی ایجاد می‌کند. (مثل اینکه لوله جاروبرقی را روی سطح پوست بگیریم) این دستگاه چربی زیرپوستی را حرکت می‌دهد و تحریکش می کند، درمانش باید هفته‌ای حداقل 2 بار 10 تا 45 دقیقه با تعداد جلسات زیاد انجام شود.
2- لیپوساکشن: لیپوساکشن چربی‌های عمقی را تخلیه می‌کند و از آنجا که چربی اصلی در سلولیت، لایه چربی نزدیک سطح پوست است. این روش در درمان آن چندان موثر نیست. اگر بخواهیم با لیپوساکشن چربی‌های سطحی را برداریم، احتمال آسیب عروق سطحی به شدت افزایش می‌یابد. گزارشات فراوانی بعد از عمل ساکشن اعلام شده است که علت اصلی آن هم آسیب عروق سطحی بعد از انجام عمل می باشد.
3- سابسیژن: پس از بی‌حسی موضعی، متخصص پوست یک سوزن مخصوص را زیر پوست وارد و چسبندگی‌های لایه سطحی پوست به لایه عمقی را آزاد می‌کند، یعنی در نواحی‌ ازسلولیت که پوست چین خورده را به عمق چسبانده، آزاد می‌شود.
4- فروتراپی: یک آنزیم بنام فسفا تدیل کولین با سوزن زیر پوست تزریق می‌شود. این آنزیم از طریق تحریک و فعال کردن گیرنده‌ها، لیپولیز (شکسته شدن چربی‌ها) را تحریک می‌کند. در سلول‌های چربی در ناحیه بالای ران، تعداد این گیرنده‌ها بسیار کمتر است. بنابراین فرو تراپی در این ناحیه اثر چندانی ندارد.
5- رادیوفرکوئنسی RF: این دستگاه با ایجاد میدان مغناطیسی، در زیر پوست حرارت ایجاد می‌کند، بدون اینکه سطح آن آسیب ببیند. این دستگاه به شکل دوقطبی و تک قطبی کار می‌کند. در حال حاضر 2 دستگاه Antilax و Accent برای این منظور در ایران وجود دارد. ترکیب‌پذیر و رادیوفرکوئنسی احتمالاً مانند فروتراپی باعث تسریع متابولیسم موضعی چربی می‌شود.
6- اولتراسوند: با سه مکانیسم روی سلول‌های چربی اثر می‌گذارد و به عنوان درمان کمکی در درمان سلولیت بکار می‌رود.
7- لیزردرمانی: اخیراً این روش در درمان سلولیت و چربی مناطق محدود موثر است. لیزری که در این روش به کار می‌رود شبیه لیزر مخصوص لیپوساکشن است اما نسبت به آن کمتر تهاجمی است. در این شیوه یک فیبر 300 میکرومتری درون یک کانون با قطر 1 میلی متر به زیر پوست هدایت می‌شود. درمانی که در لیپوساکشن سنتی قطر کانون بین 3 تا 5 میلی متر است.
8- درمان دارویی: داروهای زیادی در بازار برای درمان سلولیت وجود دارد. مالیدنی‌های گیاهی هم همین طور اما در مورد هیچ کدام از آنها مطالعه دقیق و علمی وجود ندارد. پس بهتر است قبل از مصرف هرگونه دارو با متخصص پوست مشورت کنید.
سونای مادون قرمز: موج مادون قرمز دور (far infrared) باعث تعریق از عمق بدن می شود که علاوه بر دفع چهار سم سرطان زا (کادمیم، سرب، جیوه و نیکل)، کمک به دفع سلولیت ها می نماید.
درمان ابداعی سلولیت در کشورهای دیگر
یک نوع وسیله به نام Endermology Machine در کشور فرانسه اختراع شده که از رول‌ها و غلطک‌های خاصی تشکیل شده است و باعث ماساژ عمقی پوست می‌شود. این ماساژ جریان خون زیرپوستی را افزایش داده و مواد سمی را از نواحی دارای سلولیت خارج می‌کند.
روش ابداعی کشور اتریش وکیوم تراپی است. در این روش شما لباس ویژه‌ای را که فقط مناسب اندازه بدن شماست می‌پوشید و به مدت تقریباً یک ساعت و نیم روی تردمیل ورزش می‌کنید. اگر شما از بیماری قلبی و یا سایر مشکلات عروقی رنج می‌برید این روش مناسب شما نیست. ممکن است شما اصلاً اضافه وزن نداشته باشید ولی سلولیت داشته باشید. در این صورت روش Joni thermic را امتحان کنید. در این روش از گرما به همراه ایمپالس‌های الکتریکی برای درمان سلولیت استفاده می‌شود.
سازمان دارویی آمریکا در حال حاضر دو دستگاه را برای درمان سلولیت تایید کرده است. vellasmoth و تری اکتیو، که تری اکتیو در ایران موجود است. تری اکتیو از سه جزء تشکیل شده است.
1- لیزر دیود 2- یک سیستم سردکننده که تورم محل را کاهش می‌دهد 3- یک دستگاه اندرومولوژی که با ماساژ آب چربی انباشته در محل را به سمت عروق لنفاوی هدایت کرده و دفع می‌کند.